عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )
531
كشف الأسرار وعدة الأبرار ( تفسير خواجه عبد الله انصارى ) ( فارسى )
قال داود الطائى رحمة اللَّه عليه : « قطع نياط العارفين ذكر احد الخلودين » ، و ذلك فى قوله تعالى فَرِيقٌ فِي الْجَنَّةِ وَ فَرِيقٌ فِي السَّعِيرِ . يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى - سكر مستى است ، و مستى بر تفاوت است ، و مستان مختلفاند . يكى از شراب خمر مست است ، يكى از شراب غفلت ، يكى از حبّ دنيا ، يكى از رعونت نفس و خويشتن دوستى . و اين از همه صعبتر است كه خويشتن دوستى مايهء گبركى است ، و تخم بيگانگى ، و ستر بى دولتى ، و اصل همهء تاريكى ! اگر صد بار در روزى شهيد راه حق گردى * هم از گبران يكى باشى چو خود را در ميان بينى تو خود كى مرد آن باشى كه دل را بى هوا خواهى * تو خود كى درد آن دارى كه تن را بىهوان بينى ؟ او كه از خمر مست است و در آن ترسان ، و از بيم عقوبت لرزان ، غايت كار او حرقتست در آتش عقوبت ، گرش نيامرزد ، و باشد كه خود بيامرزد كه گفته است : إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً . امّا آن كس كه مستى او از نخوت نفس است و كبر و خويشتن پرستى ، كار او بر خطر است ، و مايهء وى زيان ، و عمل وى بر وى تاوان ، در خطر استدراج و مكر و بيم فرقت جاودان . وَ لا جُنُباً إِلَّا عابِرِي سَبِيلٍ حَتَّى تَغْتَسِلُوا - اگر دين بقياس بودى غسل در اراقت بول واجب بودى ، و آبدست در خروج منى . آن بول نجس است و اين منى پاك ، در بول نجس طهارت كهين واجب ، و در منى پاك طهارت مهين ، تا بدانى كه بناء دين بر منقول است نه بر معقول ، و بر كتابست نه بر قياس ، و بر تعبّد است نه بر تكلّف .